Sierpień 2026 · Wydanie #017 · czytaj online

O zdrowiu, pamięci i jasnym myśleniu w mętnych czasach

Wydanie #017 · zdrowie, nauka, pamięć i kilka niepoważnych myśli

Cześć i gratulacje!


Udało nam się przeżyć kolejny tydzień. Przed Tobą solidna porcja wiedzy, dzięki której ten następny będzie jeszcze lepszy od poprzedniego!


OSTATNIE FILMIKI Z YOUTUBE

Wszyscy jesteśmy zajęci, więc jeśli przegapiłeś ostatnie odcinki na moim kanale YouTube, to możesz nadrobić zaległości tutaj:

WIDEO

3 zawały, 2 nowotwory. Ile bólu trzeba, żeby zakwestionować własne przekonania?


Wbrew obiegowej opinii zdrowa dieta i styl życia nie zawsze uchronią nas przed poważnymi chorobami. Bez wątpienia potrafią jednak drastycznie zminimalizować ryzyko ich wystąpienia. Na drugim biegunie są osoby tkwiące w głębokim wyparciu i dysonansie poznawczym. Chyba każdy z nas zna kogoś, kto latami zupełnie nie dbał o zdrowie, a gdy pojawiły się poważne konsekwencje, do samego końca upierał się, że to wyłącznie „zły los” i pech, a styl życia nie miał z tym nic wspólnego.


Obejrzyj film →

WIDEO

Ta cząsteczka z jelit niszczy mózg i przyspiesza Alzheimera. Nowe odkrycie


Mikrobiom jelitowy wytwarza cząsteczki, które oddziałują daleko poza przewodem pokarmowym. Jedną z nich jest propionian imidazolu (ImP). W ostatnich latach wykazano, że stanowi on niezależny czynnik ryzyka rozwoju miażdżycy — bez względu na poziom cholesterolu. Nowe badania wskazują, że podwyższone stężenie tej cząsteczki może wiązać się ze spadkiem sprawności poznawczej oraz obecnością biomarkerów neurodegeneracji, potencjalnie sprzyjając rozwojowi choroby Alzheimera. U kogo występuje wyższy poziom ImP i jak na niego wpływać? O tym w filmie.


Obejrzyj film →

WIDEO

Chudniesz, pościsz, jesz mniej węgli… a LDL ROŚNIE. Dlaczego?


Wysoki LDL przedstawiany jest najczęściej jako konsekwencja fatalnych wyborów żywieniowych i lifestylowych. Masz wysoki LDL? Żyjesz niezdrowo. Warto więc jednoznacznie pokazać, że nie ma to wiele wspólnego z rzeczywistością. Ta jest zdecydowanie bardziej złożona. Przyglądam się badaniom i wyjaśniam siedem mniej oczywistych czynników, które mogą zmieniać poziom LDL oraz sposób interpretacji lipidogramu, w tym rzadsze posiłki oraz... picie kawy.

Obejrzyj film →

PRACOWNIA PAMIĘCI

ARTYKUŁ


Od wieków powtarzamy jak mantrę: „praktyka czyni mistrza”. Niestety to jedno z najbardziej szkodliwych przekonań dotyczących nauki i rozwoju. Prawda jest bezlitosna: praktyka nie czyni mistrza – praktyka po prostu utrwala. Z taką samą łatwością automatyzuje wirtuozerską technikę, jak i fatalne nawyki, których wykorzenienie wymaga potem ogromnego mozołu.


Zapraszam do przeczytania najnowszego artykułu: Praktyka nie czyni mistrza. Praktyka utrwala

BADANIA NA TAPECIE I CO NOWEGO W ŚWIECIE

Licho nie śpi, ale to samo tyczy się świata nauki i doniesień z frontu medyczno-dietetycznego. Oto ciekawostki, które udało mi się wygrzebać w ciągu ostatniego tygodnia:

BADANIE


BAKTERIE Z JAMY USTNEJ ZDRADZAJĄ RAKA UKŁADU POKARMOWEGO. NOWY PRZEŁOM W NIEINWAZYJNEJ DIAGNOSTYCE


​W warunkach fizjologicznych układ pokarmowy posiada skuteczne bariery zapobiegające osiedlaniu się flory bakteryjnej jamy ustnej w dalszych odcinkach jelit. Najnowsze doniesienia naukowe wskazują jednak, że w przebiegu nowotworów przewodu pokarmowego (m.in. raka żołądka czy jelita grubego) dochodzi do masowego zaburzenia tej równowagi i wzmożonej wędrówki drobnoustrojów z ust do jelit (tzw. zjawisko mouth-to-gut microbial transmission).


Zespół badaczy opracował nieinwazyjną metodę diagnostyczną opartą na analizie specyficznych sygnatur mikrobiologicznych. Porównując profile metagenomiczne próbek pobieranych ze śliny oraz stolca, naukowcy zidentyfikowali charakterystyczne wzorce przemieszczania się bakterii jamy ustnej. Obecność i intensywność kolonizacji jelit przez te specyficzne szczepy korelują bezpośrednio z obecnością zmian nowotworowych.


Model diagnostyczny oparty na tych sygnaturach cechuje się wysoką czułością i specyficznością w wykrywaniu wczesnych stadiów raka przewodu pokarmowego. Odkrycie to otwiera drogę do stworzenia prostych, przesiewowych testów laboratoryjnych, które w przyszłości mogą ograniczyć potrzebę wykonywania inwazyjnych badań endoskopowych.


Źródło →

BADANIE


DLACZEGO BLASZKI MIAŻDŻYCOWE SĄ TAK ODPORNE? ZASKAKUJĄCE POWIĄZANIE Z CHOROBAMI NEURODEGENERACYJNYMI


Miażdżyca stanowi jedną z głównych przyczyn zawałów serca i udarów na całym świecie. Od lat naukowców nurtowało zjawisko określane mianem „paradoksu proteolizy” – dlaczego organizm, dysponujący arsenałem enzymów rozkładających białka, nie jest w stanie naturalnie usunąć narastających w tętnicach blaszek miażdżycowych? Nowa analiza naukowa rzuca na ten problem zupełnie nowe światło, łącząc kardiologię z mechanizmami znanymi dotychczas głównie z neurologii.


Zaproponowana hipoteza sugeruje, że kluczem do zrozumienia trwałości blaszek miażdżycowych są amyloidy. Są to specyficzne, nieprawidłowo sfałdowane struktury białkowe, które powszechnie kojarzy się z procesami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera. Okazuje się, że naturalne białka obecne w naczyniach krwionośnych mogą ulegać konwersji do wysoce opornych form amyloidowych, których enzymy trawienne organizmu po prostu nie potrafią rozłożyć.


Zmutowane w ten sposób białka silnie eksponują na swojej powierzchni fragmenty hydrofobowe. W praktyce działają one jak mikroskopijne, niezwykle wytrzymałe rusztowania, do których łatwo przyklejają się kolejne substancje – w tym lipidy i cholesterol. Proces ten prowadzi do stopniowego, niemożliwego do powstrzymania powiększania się blaszki miażdżycowej.


Podejście to ciekawe rozszerzenie obecnych modeli opisujących powstawanie miażdżycy . Wskazuje, że u podstaw problemu leży załamanie tzw. proteostazy – naturalnej równowagi i mechanizmów naprawczych białek w komórkach. Jeśli ta koncepcja znajdzie szersze potwierdzenie kliniczne, może to otworzyć drogę do innowacyjnych terapii, w których leczenie zaawansowanej miażdżycy będzie polegało na celowaniu w struktury amyloidowe i ich rozbijaniu.


Źródło →

BADANIE


DLACZEGO NASTOLATKI IGNORUJĄ GŁOS MATKI? NAUKOWCY ODKRYLI PRZEŁĄCZNIK W MÓZGU


​O ile u małych dzieci głos matki silnie aktywuje biologiczny układ nagrody w mózgu, o tyle w okresie dojrzewania dochodzi w tym mechanizmie do całkowitego zwrotu. Badania neurobiologiczne z użyciem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) wykazały, że u nastolatków ośrodki nagrody zaczynają reagować intensywniej na głosy osób obcych niż na głos własnej matki.


Moment ten następuje zazwyczaj między 13. a 14. rokiem życia. Zjawisko to nie wynika ze złych intencji, lekceważenia czy problemów ze słuchem – obszary odpowiedzialne za samą percepcję i przetwarzanie dźwięków funkcjonują bez zakłóceń. Zmianie ulega natomiast reakcja struktur odpowiedzialnych za ocenę wartości społecznej i motywację (w tym jądra półleżącego oraz brzuszno-przyśrodkowej kory przedczołowej).


Z ewolucyjnego i behawioralnego punktu widzenia jest to proces w pełni naturalny oraz adaptacyjny. W okresie wchodzenia w dorosłość mózg celowo rekonfiguruje swoje priorytety, aby zwiększyć zainteresowanie bodźcami pochodzącymi z otoczenia pozarodzinnego. Sprawienie, że interakcje z obcymi stają się bardziej stymulujące, stanowi biologiczny mechanizm ułatwiający separację od domu i budowanie samodzielności w społeczeństwie.


Źródło →

OKRUCHY REFLEKSJI

„Nie bierz słów starców za świętość. Głupcy też się starzeją.”


​ „Służ ludziom dobrze, a ich słowa o tobie poniosą się dalej, niż twoje własne kiedykolwiek by zdołały.”


„Jeśli będę coś wart w przyszłości, to jestem coś wart i teraz. Bo pszenica jest pszenicą, nawet jeśli na początku ludzie biorą ją za trawę” - Vincent van Gogh (fragment listu do jego brata Theo)

ŚLAD Z DAWNYCH LAT

Oto jeden z “dawien dawnych” filmików z kanału lub artykułów, aby dalej rozszerzać Twoje horyzonty wiedzy:

Z ARCHIWUM

Co ma wspólnego depresja, zatwardzenia, migreny, kłopoty ze snem i IBS?


Na pierwszy rzut oka depresja, zatwardzenia, migreny, kłopoty ze snem i IBS (zespół jelita drażliwego) wydają się nie mieć nic wspólnego. W końcu są leczone przez specjalistów różnych dziedzin: neurologów, gastroenterologów, psychiatrów, itd. Co ciekawe, w większości przypadków schorzenia te mają wspólne podłoże i to właśnie je będę omawiać w tym odcinku.


Wróć do materiału →

MYŚLI NIEPOWAŻNE

Pierwszego dnia lekcji historii w liceum nauczyciel wstał i powiedział:


„Macie 17 lat. 200 lat temu ludzie w waszym wieku brali śluby, uprawiali ziemię, mieli dzieci i przed zimą stawiali chatę. Dacie radę odrobić lekcje. Poprzeczka postawiona wam z historycznego punktu widzenia jest żenująco nisko. Nie zmagacie się z lokalnym głodem ani zarazą. Nie musicie ratować rodziny przed grabieżcami ani iść do walki, by niszczyć wrogów. Macie po prostu usiąść i uczyć się od kogoś, komu na was zależy, w bezpiecznej, klimatyzowanej sali. Nie macie żadnych wymówek”.


- Najgorsze jest, kiedy znajdujesz pracę, żeby być stabilnym finansowo, ale zamiast tego stajesz się niestabilny psychicznie 

MECHANIZMY POD LUPĄ

JAK STAN ZAPALNY JELIT BLOKUJE HORMONY TARCZYCY (SZLAK rT3)


Tarczyca produkuje głównie tyroksynę (T4) – prohormon, który sam w sobie wykazuje znikomą aktywność biologiczną. Aby komórki mogły czerpać energię i sprawnie regulować metabolizm, T4 musi zostać przekształcona w aktywną trójjodotyroninę (T3). Znaczna część tej konwersji zachodzi w przewodzie pokarmowym.


Gdy w jelitach rozwija się stan zapalny, proces ten ulega zaburzeniu poprzez uruchomienie alternatywnego szlaku metabolicznego:


  • Przełączenie enzymatyczne: Cząsteczki sygnałowe stanu zapalnego (cytokiny) zmieniają aktywność enzymów odpowiedzialnych za obróbkę hormonów. Zamiast odczepiać odpowiedni atom jodu i tworzyć aktywny hormon T3, enzymy przekształcają T4 w rewers-trójjodotyroninę (rT3).

  • Powstanie nieaktywnego izomeru: rT3 to tzw. izomer optyczny T3 – cząsteczka o niemal identycznej budowie chemicznej, lecz o innym układzie przestrzennym, który pozbawia ją zdolności do aktywowania procesów metabolicznych w komórkach.

  • Blokada receptorów komórkowych: Powstałe rT3 działa na poziomie tkanek jak „fałszywy klucz”. Wiąże się z receptorami komórkowymi przeznaczonymi dla aktywnego T3 i fizycznie je blokuje. W efekcie nawet prawidłowo wyprodukowane T3 nie ma możliwości przyłączenia się do zablokowanego receptora i przekazania sygnału do wnętrza komórki.


Mechanizm ten prowadzi do zjawiska tzw. tkankowej (komórkowej) niedoczynności tarczycy. Mimo obecności hormonów we krwi metabolizm komórkowy ulega spowolnieniu, ponieważ stan zapalny w jelitach uniemożliwia dostarczenie sygnału metabolicznego do tkanek docelowych.

Jest to niesamowicie podstępny sposób, aby wejść w niedoczynność tarczycy, choćby subkliniczną, nawet jeśli na papierze hormony tarczycy są w normie.


PARTNER(ZY) NEWSLETTERA

Partnerem tego wydania newslettera jest MUSCLE ZONE – sklep z suplementami diety, odżywkami i produktami dla osób, które lubią mieć duży wybór w jednym miejscu.


W ofercie znajdziesz zarówno klasyczne suplementy, takie jak witamina D3, magnez, cynk, kreatyna, probiotyki czy odżywki białkowe, jak i bardziej specjalistyczne preparaty związane m.in. ze snem, regeneracją, koncentracją, jelitami czy wsparciem układu nerwowego.


Obecnie wiele produktów w sklepie zostało objętych promocją. Wśród przecenionych suplementów znajdują się m.in.:

  • LIFEBLOOM Laktoferyna 150 mg – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Bifido Micro – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Vitamin D3 Strong – 20% taniej

  • MZ-STORE Ashwagandha Tabs – 20% taniej

  • MZ-STORE Omega-3 – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Diamond Fish Oil D3 & K2 – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Iron Balance z diglicynianem żelaza – 20% taniej

  • MZ-STORE Mag Complex – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony NAC Tabs – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Rhodiola Tabs – 20% taniej

  • Apollo’s Hegemony Resveratrol Max – 20% taniej

  • MZ-STORE Melatonin – 20% taniej

  • LIFEBLOOM Calm Dreams – 51% taniej

  • Apollo’s Hegemony Hydroxocobalamin – 38% taniej

  • Apollo’s Hegemony Gotu Kola – 31% taniej

Pełną i aktualną listę promocji znajdziesz tutaj:


Zobacz wszystkie przecenione produkty w Muscle Zone


Dodatkowo możesz skorzystać z kodu:


BARTOSZ10


Kod zapewnia 10% zniżki na każde zamówienie i – co szczególnie istotne – działa również na produkty, które są już przecenione. Dzięki temu cena promocyjna może zostać obniżona o kolejne 10%.


Przejdź do sklepu Muscle Zone

Chcesz zostać partnerem newslettera? Skontaktuj się ze mną w sprawie szczegółów 


PS 1: Niektóre linki są afiliacyjne — jeśli kupisz przez nie jakiś produkt, mogę otrzymać prowizję. Cena dla Ciebie się nie zmienia.


PS 2: Jeśli cenisz moje treści i chcesz pomóc mi tworzyć ich więcej, możesz wesprzeć moją twórczość poprzez PATRONAT.


PS 3: Jeśli przegapiłeś zeszłotygodniowe wydanie newslettera, możesz nadrobić zaległości tutaj: Kroniki Ciała i Umysłu Wydanie #16 - Test Minionych Lat i naturalny Ozempic oraz mroczna strona tatuaży


Pozdrawiam Cię oraz życzę produktywnego, szczęśliwego i zdrowego tygodnia


Bartek 


Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ zapisałeś/zapisałaś się do newslettera.


Wypisz się z newslettera

The Universe Of Memory Bartosz Czekała, ul. Sopocka 15/1 50-344 Wrocław

Polityka prywatności