Sierpień 2026 · Wydanie #016 · czytaj online

O zdrowiu, pamięci i jasnym myśleniu w mętnych czasach

Wydanie #016 · zdrowie, nauka, pamięć i kilka niepoważnych myśli

Cześć i gratulacje!


Udało nam się przeżyć kolejny tydzień. Przed Tobą solidna porcja wiedzy, dzięki której ten następny będzie jeszcze lepszy od poprzedniego!


OSTATNIE FILMIKI Z YOUTUBE

Wszyscy jesteśmy zajęci, więc jeśli przegapiłeś ostatnie odcinki na moim kanale YouTube, to możesz nadrobić zaległości tutaj:

WIDEO

Chudniesz, pościsz, jesz mniej węgli… a LDL ROŚNIE. Dlaczego?


Wysoki LDL przedstawiany jest najczęściej jako konsekwencja fatalnych wyborów żywieniowych i lifestylowych. Masz wysoki LDL? Żyjesz niezdrowo. Warto więc jednoznacznie pokazać, że nie ma to wiele wspólnego z rzeczywistością. Ta jest zdecydowanie bardziej złożona. Przyglądam się badaniom i wyjaśniam siedem mniej oczywistych czynników, które mogą zmieniać poziom LDL oraz sposób interpretacji lipidogramu, w tym rzadsze posiłki oraz... picie kawy.


Obejrzyj film →

WIDEO

Znany lek, nowe zastosowanie. Jak sildenafil (tj. Viagra) wspiera walkę z nowotworami?


Czy sildenafil, znany przede wszystkim jako składnik Viagry, może mieć znaczenie również w onkologii? Sildenafil i inne inhibitory PDE5 (np. tadalafil)od lat są badane pod kątem potencjalnego zastosowania w onkologii.


Obejrzyj film →

WIDEO

Weszli do lasu i zrobili MRI mózgu. Oto co odkryli naukowcy


Czy godzinny spacer po lesie może wpłynąć na mózg? W filmie omawiam badania MRI, w których porównano spacer w spokojnym lesie ze spacerem po ruchliwej ulicy. Wyjaśniam, co zaobserwowano w hipokampie i ciele migdałowatym oraz jak wyniki te mają się do badań długofalowych.

Obejrzyj film →

PRACOWNIA PAMIĘCI

ARTYKUŁ


​Jeśli zdarza Ci się spojrzeć wstecz na swoje decyzje i zachowania sprzed kilku lat i czuć, jak dreszcz zażenowania przetacza się przez całe ciało, to istnieje duża szansa, że Twoje życie zmierza we właściwym kierunku.


Większość ludzi uważa ten dyskomfort za coś przykrego. W rzeczywistości to najprostszy, najbardziej wiarygodny probierz dojrzałości. Jeśli przeszła wersja Ciebie nie budzi w Tobie choćby cienia wstydu, to niemal pewny znak, że zamiast iść do przodu, dotknęła Cię stagnacja albo, co najgorsze, uwsteczniasz się.


W najnowszym tekście wyjaśniam, dlaczego zażenowanie własną przeszłością jest najlepszym dowodem na to, że procent składany codziennych wyborów działa na Twoją korzyść – i czemu prawdziwy rozwój zawsze oznacza śmierć starego ja.


Zapraszam do przeczytania najnowszego wpisu: Test Minionych Lat. O najprostszym probierzu dojrzałości i rozwoju

BADANIA NA TAPECIE I CO NOWEGO W ŚWIECIE

Licho nie śpi, ale to samo tyczy się świata nauki i doniesień z frontu medyczno-dietetycznego. Oto ciekawostki, które udało mi się wygrzebać w ciągu ostatniego tygodnia:

BADANIE


CZY TUSZ POD SKÓRĄ ZWIĘKSZA RYZYKO NOWOTWORÓW? DUŃSKIE BADANIE BLIŹNIĄT PRZYGLĄDA SIĘ TATUAŻOM


​Tatuaże stały się powszechnym elementem współczesnej kultury, jednak długofalowy wpływ barwników na ludzki organizm pozostaje tematem intensywnych analiz toksykologicznych. Cząsteczki tuszu nie pozostają wyłącznie w miejscu iniekcji — część pigmentu migruje drogą naczyń limfatycznych do węzłów chłonnych, gdzie może wywoływać przewlekły stan zapalny.


W opublikowanym na łamach BMC Public Health badaniu duński zespół naukowców pod kierownictwem Signe Bedsted Clemmensen przeanalizował dane z krajowego rejestru bliźniąt. Wykorzystanie par bliźniąt pozwoliło badaczom w znacznym stopniu zredukować wpływ czynników genetycznych oraz wczesnego środowiska domowego na uzyskane wyniki.

  • Związek z nowotworami układu chłonnego i skóry: Analiza wykazała statystyczną korelację między posiadaniem tatuaży a podwyższonym ryzykiem rozwoju chłoniaków (lymphoma) oraz wybranych nowotworów skóry.

  • Rola składu chemicznego barwników: Pigmenty stosowane w tuszach często zawierają metale ciężkie (np. nikiel, ołów, chrom) oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH), uznawane za związki potencjalnie kancerogenne.

  • Czas ekspozycji: Zwrócono uwagę, że ryzyko nie ogranicza się jedynie do momentu wykonania zabiegu, lecz wynika z wieloletniej obecności obcych substancji chemicznych w układzie odpornościowym.

Badacze podkreślają, że zaobserwowana zależność wskazuje na konieczność zaostrzenia norm bezpieczeństwa dotyczących składu chemicznego tuszów oraz prowadzenia dalszych badań kohortowych nad ich biologicznym wpływem na organizm.


Źródło →

BADANIE


NATURALNY OZEMPIC: TEMPO JEDZENIA A WYDZIELANIE HORMONÓW SYTOŚCI


Tempo spożywania posiłków wywiera bezpośredni wpływ na odpowiedź hormonalną przewodu pokarmowego oraz sygnalizację sytości w mózgu. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają hormony anoreksygenne, czyli związki chemiczne hamujące łaknienie, wydzielane przez komórki jelit pod wpływem kontaktu z treścią pokarmową.


W badaniu klinicznym opublikowanym w The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism zespół kierowany przez Alexandra Kokkinosa zbadał wpływ tempa konsumpcji na poposiłkowe stężenie hormonów regulujących apetyt: peptydu glukagonopodobnego typu 1 (GLP-1) oraz peptydu YY (PYY). Uczestnicy badania spożywali identyczny posiłek testowy o wartości 700 kcal (lody) w dwóch różnych wariantach czasowych: szybko (w ciągu 5 minut) oraz powoli (w ciągu 30 minut).


  • Wyższe stężenie GLP-1 i PYY: Wolniejsze spożywanie posiłku wywołało znacznie silniejszą i trwalszą odpowiedź poposiłkową ze strony hormonów sytości, zwiększając całkowite pole pod krzywą stężenia GLP-1 o kilkadziesiąt procent w porównaniu do szybkiej konsumpcji.

  • Fizjologia osi jelito-mózg: Czas trwania posiłku wynoszący około 20–30 minut pozwala na dotarcie pokarmu do dalszych odcinków jelita cienkiego (komórek L), co inicjuje kaskadę sygnałów neurohormonalnych informujących ośrodek sytości w podwzgórzu o zaspokojeniu głodu.

  • Praktyczne znaczenie dla kontroli masy ciała: Szybkie jedzenie uniemożliwia terminowe wyzwolenie pełnej odpowiedzi inkretynowej, co sprzyja przejadaniu się przed pojawieniem się biologicznego sygnału nasycenia.


Zjawisko to tłumaczy mechanizm fizjologiczny, dzięki któremu świadome wydłużenie czasu trwania posiłku działa jak naturalny stymulator endogennego wydzielania GLP-1 — peptydu będącego celem nowoczesnych leków przeciwcukrzycowych i przeciwotyłościowych.


Źródło →

OKRUCHY REFLEKSJI

„ Więcej traci się przez niezdecydowanie niż przez błędną decyzję.”


„ Muszę pamiętać: »Jestem tu dzisiaj, by przejść przez bagna, a nie po to, by walczyć ze wszystkimi aligatorami«”  — Rosamund Stone Zander, Benjamin Zander (Sztuka możliwości) 


„Człowiek jest na tyle wielki, na ile wielkie są rzeczy, które go złoszczą.” 

ŚLAD Z DAWNYCH LAT

Oto jeden z “dawien dawnych” filmików z kanału lub artykułów, aby dalej rozszerzać Twoje horyzonty wiedzy:

Z ARCHIWUM

Fruktoza, czyli wróg witaminy D — jak fruktoza obniża stężenie wit D i tym sam wchłanianie wapnia


Stężenie witaminy D zależnie jest wielu czynników. Jednym z nich jest stężenie fruktozy, która potrafi obniżyć poziom aktywnej formy witaminy D (kalcytriolu) przy pomocy mechanizmów opisanych w filmiku.  


Wróć do materiału →

MYŚLI NIEPOWAŻNE

  • „Rzuciłem picie na dobre. Teraz piję już tylko na złe.” 

  • „Rozmowa nie toczyła się w cztery oczy, lecz w trzy – jedno musiałem przymknąć.” 

  • Jego jedyny zawód to zawód rodziców

MECHANIZMY POD LUPĄ

NAŚWIETLANIE ZWOJU GWIAŹDZISTEGO ŚWIATŁEM BLISKIEJ PODCZERWIENI: WYCISZENIE STRESU, ROZSZERZENIE NACZYŃ I WSPOMAGANIE PŁODNOŚCI


Zwój gwiaździsty, czyli ganglion stellatum, to parzysty węzeł nerwowy zlokalizowany w dolnym odcinku szyi, po obu stronach kręgosłupa, na poziomie siódmego kręgu szyjnego i pierwszego żebra. Jest to kluczowy element układu współczulnego, czyli tej części autonomicznego układu nerwowego, która odpowiada za reakcję stresową oraz tryb mobilizacji do walki lub ucieczki. Nadmierne pobudzenie tego układu skutkuje podwyższonym napięciem mięśniowym, przyspieszonym tętnem oraz obkurczeniem naczyń krwionośnych w wielu obszarach ciała.


Światło bliskiej podczerwieni, oznaczane skrótem NIR od angielskiego terminu Near-Infrared, to rodzaj promieniowania optycznego o długości fali zdolnej do wnikania głęboko w tkanki, w tym w struktury nerwowe szyi. Naświetlanie obszaru zwoju gwiaździstego takim światłem prowadzi do zjawiska fotobiomodulacji, czyli biochemicznego wpływu fotonów na funkcje komórek. Działa to w sposób zbliżony do bezinwazyjnej blokady nerwowej, zmniejszając nadmierną aktywność współczulną. W efekcie następuje przewaga układu przywspółczulnego, zwanego parasympatycznym, który odpowiada za tryb odpoczynku, regeneracji i trawienia. Zjawisko to prowadzi do ogólnego rozluźnienia organizmu, spadku napięcia w ścianach tętnic oraz rozszerzenia naczyń krwionośnych, co znacząco poprawia krążenie obwodowe.


Mechanizm ten znalazł zastosowanie w medycynie rozrodu, gdzie przewlekły stres i skurcz naczyń krwionośnych mogą ograniczać dopływ krwi do narządów miednicy mniejszej, utrudniając prawidłowe odżywienie jajników oraz macicy. Badania kliniczne, zapoczątkowane w Japonii przez zespół doktora Toshio Ohshiro, analizowały wykorzystanie naświetlania zwoju gwiaździstego światłem bliskiej podczerwieni u kobiet zmagających się z wieloletnią niepłodnością oraz nieudanymi próbami procedur zapłodnienia pozaustrojowego. Wyniki tych prac wykazały, że wyciszenie układu współczulnego tą metodą poprawia przepływ krwi w tętnicach macicznych i jajnikowych, zwiększa grubość oraz ukrwienie błony śluzowej macicy, co bezpośrednio ułatwia zagnieżdżenie zarodka i sprzyja utrzymaniu ciąży.

PARTNER(ZY) NEWSLETTERA

Partnerem tego wydania newslettera jest Mitowell — marka oferująca lampy LED do terapii światłem czerwonym i bliską podczerwienią.


Jeśli śledzisz mój kanał, to wiesz, że temat fotobiomodulacji pojawiał się już wiele razy. Omawiałem różne możliwe zastosowania światła czerwonego i bliskiej podczerwieni — zarówno w kontekście regeneracji, skóry, stanów zapalnych, jak i zdrowia metabolicznego. 


Tego typu lampy mogą być wykorzystywane między innymi jako wsparcie w:

  • regeneracji mięśni i tkanek,

  • łagodzeniu dolegliwości bólowych,

  • zmniejszaniu stanów zapalnych,

  • wspieraniu kontroli glikemii,

  • łagodzeniu skoków glukozy po posiłkach,

  • dbaniu o skórę, między innymi przez wspieranie produkcji kolagenu i elastyny.

Ostatnio na kanale pojawił się również odcinek o tym, jak światło czerwone i bliska podczerwień mogą być rozważane jako element wsparcia płodności i zdrowia reprodukcyjnego — także w trudnych przypadkach, takich jak głęboko naciekająca endometrioza, PCOS czy wiele nieudanych cykli in vitro.


Jest to dodatkowe narzędzie, które może wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu, poprawiać funkcjonowanie tkanek i pomagać w codziennej pracy nad zdrowiem.


Jeżeli chcesz przetestować lampy Mitowell, możesz skorzystać z kodu:


BARTOSZ10


Kod daje 10% zniżki na każde zamówienie.


Sklep: https://mitowell.pl/

Chcesz zostać partnerem newslettera? Skontaktuj się ze mną w sprawie szczegółów 


Niektóre linki są afiliacyjne — jeśli kupisz przez nie książkę, mogę otrzymać prowizję. Cena dla Ciebie się nie zmienia 

Pozdrawiam Cię oraz życzę produktywnego, szczęśliwego i zdrowego tygodnia


Bartek 


Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ zapisałeś/zapisałaś się do newslettera.


Wypisz się z newslettera

The Universe Of Memory Bartosz Czekała, ul. Sopocka 15/1 50-344 Wrocław

Polityka prywatności