Maj 2026 · Wydanie #01 · czytaj online

O zdrowiu, pamięci i jasnym myśleniu w mętnych czasach

Wydanie #01 · zdrowie, nauka, pamięć i kilka niepoważnych myśli

Witam Cię serdecznie w pierwszym wydaniu newslettera „Kroniki Ciała i Umysłu”.


Myśl o jego stworzeniu kiełkowała w mojej głowie od długiego czasu. Odkąd pierwszy raz pojawiłem się w internecie – a więc już jakieś dwanaście lat temu – moją główną aktywnością było pisanie artykułów. Przez lata nazbierały się ich setki; to objętość, którą można by wypełnić wiele grubych książek.


Jednak w pewnym momencie zrezygnowałem z pisania na rzecz publikacji filmów na YouTube. Myślę, że częściowo było to spowodowane wypaleniem – trudno jest robić piętnaście rzeczy naraz. Czułem niemniej, że potrzeba pisania oraz dzielenia się informacjami, które regularnie przyswajam, w końcu wygra. Tak też się stało, a wyrazem tego są właśnie „Kroniki Ciała i Umysłu”.


Ma to być swoisty intelektualny, a jednocześnie niesamowicie praktyczny miszmasz dziedzin, którymi się zajmuję. Znajdziesz tu inspirujące myśli i cytaty, coś śmiesznego, dawkę wiedzy o medycynie oraz Szeroko pojętym umyśle, myśleniu oraz pamięci. Wszystko po to, aby raz w tygodniu rozjaśnić Twój świat i – mam nadzieję – przyczynić się do tego, abyś zarówno Ty, jak i Twoi bliscy mogli ułożyć sobie życie jak najlepiej.


Miłego czytania! Będę wdzięczny, jeśli dasz mi znać, jak podoba Ci się taka forma newslettera.

OSTATNIE FILMIKI Z YOUTUBE

Wszyscy jesteśmy zajęci, więc jeśli przegapiłeś ostatnie odcinki na moim kanale https://www.youtube.com/@BartoszCzekala, to możesz nadrobić zaległości tutaj:

WIDEO

Co oliwa robi z Twoją krwią? Oleokantal silniejszy niż ibuprofen!


Czy oliwa z oliwek może działać podobnie do ibuprofenu? Brzmi absurdalnie – przynajmniej do momentu wczytania się w badania. Oleokantal, związek obecny w oliwie z oliwek (szczególnie Extra Virgin), w identycznym stężeniu molowym wykazuje działanie efektywniejsze niż ibuprofen. Co więcej, działa on szerzej, ponieważ wprowadza również inhibicję 5-LOX, co potencjalnie zapobiega występowaniu efektów ubocznych, jakie niosą ze sobą niesteroidowe leki przeciwzapalne. Jest oczywiście jedno ALE, które omawiam w odcinku, oraz badania pokazujące bezpośredni wpływ oliwy z oliwek na gęstość krwi oraz stany zapalne.

Obejrzyj film →

WIDEO

Toksyny bakteryjne we krwi bez infekcji? Arytmia, wysoki puls i chroniczne zmęczenie


Czy Twoje tętnice mogą stać się "szaletem" dla fragmentów bakterii, mimo że nie masz sepsy? W tym odcinku prześwietlę zjawisko endotoksemii – stan, w którym nie walczysz z gorączką, a Twoje naczynia i tak są pod ostrzałem bakteryjnych toksyn.

Obejrzyj film →

WIDEO

Piekło restrykcji kalorii - głód przejmuje mózg. Najmroczniejszy eksperyment w historii dietetyki


Dieta 1500 kcal to bezpieczny sposób na redukcję? Dla uczestników eksperymentu Ancela Keysa taka liczba kalorii była dantejskim piekłem, które doprowadziło do spadku metabolizmu o 40% i zaniku popędu seksualnego. Skład tej diety? Niesamowicie zbliżony do obecnych wytycznych dietetycznych.

Obejrzyj film →

BADANIA NA TAPECIE I CO NOWEGO W ŚWIECIE

Licho nie śpi, ale to samo tyczy się świata nauki i doniesień z frontu medyczno-dietetycznego. Oto ciekawostki, które udało mi się wygrzebać w ciągu ostatniego tygodnia:

BADANIE

PAPROKSETYNA, CZYLI LEK NA DEPRESJĘ, KTÓRY MOŻE WZMAGAĆ MYŚLI SAMOBÓJCZE

​

Manufacturer admits increase in suicidal behaviour in patients taking paroxetine ( Producent przyznaje, że u pacjentów przyjmujących paroksetynę obserwuje się wzrost zachowań samobójczych )


W kulturach medycznych mówi się bardzo dawno o tym, że niektóre rodzaje leków antydepresyjnych mogą wzmagać myśli, a więc i potencjalnie zachowania samobójcze. Co ciekawe, przyznał to już 20 lat temu sam producent jednego z popularniejszych leków tego rodzaju GlaxoSmithKline, a więc paroksetyny..


Badacze zauważyli, że u osób z depresją przyjmujących paroksetynę próby samobójcze występowały częściej niż u osób przyjmujących placebo. W liczbach wyglądało to tak:


- 11 osób na 3455 przyjmujących paroksetynę podjęło próbę samobójczą, czyli około 0,32%.

- Dla porównania, w grupie placebo była to 1 osoba na 1978, czyli około 0,05%.


Mimo tego, produkt utrzymuje, że korzyści z jego stosowania są większe niż skutki uboczne


Źródło →

BADANIE

DARY NATURY, CZYLI KIPIEL PESTYCYDÓW W PRODUKTACH “BIO”:

​

W najnowszym teście Pro-Test przebadano 8 ostrych papryk mielonych. W każdej próbce wykryto pozostałości pestycydów — od 6 do 16 różnych substancji. Szczególnie niepokojąco wypadła papryka ekologiczna Dary Natury, która mimo oznaczenia „bio” miała zawierać aż 9 różnych pestycydów, w tym również substancje zakazane do stosowania w UE.


To poważny problem, bo konsumenci płacą więcej za produkt ekologiczny właśnie po to, by unikać takich zanieczyszczeń. Pro-Test poinformował odpowiednie instytucje nadzoru. Pozostaje mieć nadzieję, że producent odniesie się do sprawy, przeprosi klientów i wprowadzi skuteczniejszą kontrolę surowców.


Źródło →

OKRUCHY REFLEKSJI

Warren Buffett o tym, co spowodowało globalny kryzys finansowy w 2008 roku :

​

„Nie możesz znieść tego, że twój sąsiad się bogaci. Wiesz, że jesteś od niego mądrzejszy. A on robi takie rzeczy i się bogaci. Twój współmałżonek jest z ciebie niezadowolony, bo ty tego nie robisz. I bardzo szybko sam zaczynasz to robić. I wtedy pojawiają się trzy „I”: innowatorzy, imitatorzy i idioci.”

​

Jest to dla mnie nieustanne przypomnienie, że w świecie finansów, w którym co chwila pojawiają się nowe produkty Najlepiej trzymać się jednego z dwóch podejść: albo natychmiastowo zainteresować się danym produktem, jeśli mamy duży apetyt na ryzyko i korzyści, albo sobie odpuścić.


Różnica między imitatorami a idiotami bywa dosyć cienka , a tym samym dołączając do owczego pędu, później bardzo łatwo odnaleźć się w gronie idiotów 


“The purpose of knowledge is action, not knowledge.” ( „Celem wiedzy jest działanie, a nie sama wiedza.” )  

POLECAJKI

Oto ciekawe produkty lub treści, które ostatnio wpadły mi w ręce:

KSIĄŻKA

Steven Pressfield — „Do the Work: Overcome Resistance and Get Out of Your Own Way”

​

Polska wersja: Steven Pressfield - “Do roboty!” lub „Pociągnij za spust. Do roboty”

„Wszechświat nie jest obojętny. Jest aktywnie wrogi.”


Prawdopodobnie najkrótsza książka o produktywności, jaką kiedykolwiek przeczytałem. Jednocześnie, bez dwóch zdań, jedna z najmocniejszych. Bardzo jasno pokazuje, jak nasz wewnętrzny opór zmusza nas do porzucania marzeń i projektów — oraz jak sobie z nim radzić. Całkowicie odmieniła moją zdolność do pracy w głębokim skupieniu.


Oto kilka złotych myśli, które ze mną zostały:

  • „Opór użyje każdej wymówki, byle tylko Cię powstrzymać”.

  • „Strach nie jest przeszkodą – on jest częścią procesu”.

  • „Nie przygotowuj się bez końca. Po prostu zacznij”.

ŚLAD Z DAWNYCH LAT

Oto jeden z “dawien dawnych” filmików z kanału lub artykułów, aby dalej rozszerzać Twoje horyzonty wiedzy:

Z ARCHIWUM

KWAS MOCZOWY a dna moczanowa i bóle stawów — skąd się biorą i jak im zapobiegać?


Ataki dny moczanowej należą do jednych z gorszych rodzajów bólu, które można doświadczyć jako osoba dorosła. Skąd natomiast bierze się dna moczanowa? I czy podwyższony poziom kwasu moczowego nieuchronnie do niej prowadzi u każdej osobie?

Wróć do materiału →

MYŚLI NIEPOWAŻNE

LUŹNE MYŚLI TYGODNIA

“Jeśli będziesz intensywnie się uczyć i dużo pracować, masz szansę dotrzeć na szczyt krzywej dzwonowej IQ” - Jeśli jesteś równie dużym fanem ciętych ripost, to ja to z całą pewnością docenisz tą perełkę



Okazuje się, że nawet podczas katastrof nikt nie kupuje wegańskiego jedzenia.  Link →

PRACOWNIA PAMIĘCI

Bardzo niewiele mówi się o tym, jak używanie telefonów komórkowych i bezmyślna rozrywka – krótkie filmiki oraz niekończące się scrollowanie – wpływają na rozkład większości naszych zdolności kognitywnych.

​

Potencjalne konsekwencje? Destrukcja umiejętności koncentracji, upośledzenie potencjału do przyswajania informacji, gorsza kontrola impulsów, a nawet obniżone samopoczucie czy stany depresyjne. Co gorsza, badania pokazują, że kontakt z ekranami realnie zmienia „okablowanie” mózgu u dzieci. Na szczęście istnieje na to jedna, konkretna rada.


Zapraszam do przeczytania mojego najnowszego artykułu: Macki technologii: Smartfony, cyfrowy haj, słabsza uwaga i mniej samokontroli.

MECHANIZMY POD LUPĄ

OBNIŻANIE GLUKOZY BEZ UDZIAŁU INSULINY

Wiele interwencji w medycynie skupia się na manipulacji insuliną, aby obniżyć poziom glukozy. 


Co ciekawe, Obniżenie glikemii Jest możliwe bez żadnego udziału insuliny. Rozwiązanie jest stare jak świat: wysiłek fizyczny 


Podczas aktywności fizycznej mięśnie zaczynają zużywać więcej energii. Aby tę energię wytworzyć, potrzebują między innymi glukozy, czyli cukru krążącego we krwi. Organizm ma wtedy specjalny mechanizm, który pozwala mięśniom łatwiej pobierać glukozę — nawet wtedy, gdy insulina nie jest głównym „sygnałem” uruchamiającym ten proces.


Kluczową rolę odgrywa tutaj GLUT4. Warto doprecyzować, że GLUT4 nie jest receptorem, lecz transporterem glukozy. Można go porównać do małych „drzwi” lub „bramek”, przez które glukoza może przejść z krwi do wnętrza komórki mięśniowej.


Na co dzień duża część transporterów GLUT4 znajduje się schowana wewnątrz komórek mięśniowych. Gdy mięsień zaczyna pracować, dochodzi do skurczu, wzrasta zapotrzebowanie na energię, zmienia się stosunek AMP do ATP, a w komórce rośnie stężenie wapnia. Są to dla komórki sygnały, że potrzebuje więcej paliwa.


W odpowiedzi uruchamiane są szlaki sygnałowe związane między innymi z AMPK oraz samym skurczem mięśnia. Te mechanizmy przesuwają transportery GLUT4 z wnętrza komórki na jej powierzchnię. Dzięki temu glukoza może łatwiej przechodzić z krwi do mięśni.


W praktyce oznacza to, że ruch może pomagać obniżać poziom glukozy we krwi niezależnie od klasycznego działania insuliny. Dlatego spacer po posiłku, jazda na rowerze, ćwiczenia siłowe czy nawet spokojna aktywność fizyczna mogą poprawiać kontrolę glikemii.


Co ważne, efekt ten działa nie tylko doraźnie. Regularna aktywność fizyczna może zwiększać ilość transporterów GLUT4 w mięśniach oraz poprawiać wrażliwość tkanek na insulinę. Dzięki temu organizm sprawniej radzi sobie z glukozą nie tylko w czasie ruchu, ale również po jego zakończeniu.

Q&A - PYTANIA I ODPOWIEDZI

PYTANIE OD WIDZA


Oto najciekawsze pytanie, które zostało wybrane z komentarzy zostawianych pod moimi filmikami na moim kanale YouTube 


Mikrodawkowanie Viagry – prewencja zawałów, lepsze libido i długowieczności bez efektów ubocznych?



PYTANIE


„Czy mikro dawkowanie viagrą/ tadalafilem, nie powoduje osłabienia reakcji organizmu na normalną dawkę, gdy będzie "potrzebna"?”

ODPOWIEDŹ


​Dane, które wyzierają z literatury, zdają się sugerować, że odpowiedź brzmi: NIE.


Najlepszym przykładem jest tadalafil 20 mg raz przy stosowaniu doraźnym, który jest normalnym schematem stosowania w zaburzeniach erekcji, a nie tylko eksperymentalnym mikrodawkowaniem. W badaniu dotyczącym tolerancji na tadalafil skuteczność utrzymywała się przez 6 miesięcy; autorzy wprost wnioskowali, że nie zaobserwowano utraty działania w tym okresie.


Wyniki były takie: skuteczność po 1 miesiącu utrzymywała się do 6. miesiąca. Odsetek udanych stosunków według SEP3 wzrósł z ok. 33% na początku do 74% po miesiącu i 78% po 6 miesiącach. Wynik IIEF-EF wynosił 16,2 na początku, 24,3 po 3 miesiącach i 24,3 po 6 miesiącach.


W praktyce oznacza to: nie ma dobrych dowodów na to, że regularne małe dawki tadalafilu „rozleniwiają” organizm i sprawiają, że później normalna dawka przestaje działać.

PARTNER(ZY) NEWSLETTERA

ALINESS to polska marka suplementów diety, która stawia na proste składy, naturalne składniki i brak zbędnych dodatków. Jest to jedna z absolutnie najczęściej polecanych przeze mnie firm suplementacyjnych .


W ich sklepie znajdziesz m.in. witaminy, minerały, omega-3, kolagen, probiotyki, produkty liposomalne, preparaty ziołowe oraz formuły dla osób szukających bardziej specjalistycznej suplementacji.


Warto zwrócić uwagę m.in. na liposomalną witaminę C, kurkuminę liposomalną, Krill Oil Omega-3 z astaksantyną, kolagen oraz linię ProbioBALANCE.


Z kodem bartosz5 otrzymasz 5% zniżki na dowolny produkt i całe zamówienie w sklepie: https://aliness.pl/


Chcesz zostać partnerem Newslettera? Skontaktuj się ze mną w sprawie szczegółów 


Niektóre linki są afiliacyjne — jeśli kupisz przez nie książkę, mogę otrzymać prowizję. Cena dla Ciebie się nie zmienia 

Pozdrawiam Cię oraz życzę produktywnego, szczęśliwego i zdrowego tygodnia


Bartek 

Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ zapisałeś/zapisałaś się do newslettera lub korzystasz z materiałów edukacyjnych The Universe of Memory.

Wypisz się z newslettera

The Universe Of Memory Bartosz Czekała, ul. Sopocka 15/1 50-344 Wrocław

Polityka prywatności