WIDEO

Nie musisz na nich smażyć, by sobie szkodzić. Ukryta prawda o olejach

Wiele osób unika smażenia na olejach roślinnych, ale nadal traktuje oleje zimnotłoczone jako bezpieczny element diety. Tylko czy problem zaczyna się dopiero na patelni? W tym odcinku omawiam, jak wielonienasycone kwasy tłuszczowe mogą utleniać się już w organizmie — przez wolne rodniki, enzymy, stan zapalny, wysiłek czy utlenianie LDL — oraz jakie związki mogą wtedy powstawać

Obejrzyj film →

WIDEO

Te metabolity z olejów roślinnych rosną w miażdżycy i Alzheimerze

Kwas linolowy, a więc główny wielonienasycony kwas tłuszczowy obecny w olejach roślinnych, jest wyjątkowo niestabilny. Potrafi utleniać się pod wpływem światła, wysokiej temperatury oraz kontaktu z tlenem. Po spożyciu wbudowuje się w nasze tkanki, m.in. w lipoproteiny LDL oraz błony komórkowe. I — co mało zaskakujące — jego biochemiczna niestabilność w żaden sposób wtedy nie znika. Można powiedzieć, że sytuacja staje się jeszcze bardziej problematyczna.

Obejrzyj film →

ARTYKUŁ

​

​WODA, WODA DLA KAŻDEGO - Od 12 sierpnia 2026 roku 0,5 litra wody do posiłku bez dodatkowej opłaty?

​

Projektowane przepisy zakładają, że restauracje, bary, kawiarnie i inne stacjonarne lokale gastronomiczne z miejscami siedzącymi będą musiały udostępniać klientom — na życzenie — do 0,5 litra wody z kranu na osobę bez dodatkowej opłaty. Woda ma być podawana do stolika lub w miejscu wydawania posiłków, w naczyniach wielokrotnego użytku albo wielokrotnego napełniania. Celem regulacji jest ograniczenie odpadów opakowaniowych. Na ten moment należy mówić o projekcie/przygotowywanych przepisach, a nie o już obowiązującym prawie.

​

Źródło →

KŁOPOTY ZE ZDROWIEM ZACZYNAJĄ SIĘ DŁUGO PRZED TYM, JAK ZACZYNAMY DZIAŁAĆ

​

Wiele osób zaczyna poważniej myśleć o zdrowiu i starzeniu się dopiero po czterdziestce. Problem polega na tym, że wiele procesów pogorszenia kondycji organizmu zaczyna się znacznie wcześniej.

• poziom kolagenu zaczyna spadać już po 20. roku życia,

• VO₂ max, czyli wydolność tlenowa organizmu, zaczyna obniżać się już w wieku 20–30 lat,

• produkcja melatoniny spada po okresie dojrzewania,

• ilość tłuszczu trzewnego zaczyna rosnąć po 20. roku życia,

• gęstość kości osiąga szczyt około 30. roku życia,

• szybkość i moc mięśniowa zaczynają spadać już w wieku 20–30 lat.

Warto zaczynać wcześniej, bo profilaktyka zwykle jest łatwiejsza niż odwracanie skutków zaniedbań. Jak zawsze wygrywa tutaj stara zasada. najlepszym momentem na zmiany było wczoraj, drugim najlepszym jest dzisiaj.

Źródło →

,,Trucizny nigdy nie narzucano siłą; podawano ją łagodnie, aż zapomniałeś, że w ogóle była trucizną.”  ( ,,The poison was never forced; it was offered gently, until you forgot it was poison at all." ) - Mark Twain

,,W przeciwieństwie do żołądka, mózg nie ostrzega cię, gdy jest pusty.”  ( " Unlike the stomach, the brain doesn’t alert you when it’s empty.” )

​
„Na krótką metę jesteś tak dobry, jak twoja intensywność. Na dłuższą metę jesteś tylko tak dobry, jak twoja konsekwencja.”  (,,In the short term, you are as good as your intensity. In the long term, you are only as good as your consistency.”)

​W tym tygodniu chciałbym polecić książkę Amy Wallace „The Prodigy: A Biography of William James Sidis”. Niestety, z tego, co się orientuję, nie ma polskiego wydania tej książki.

Jeśli nigdy nie słyszałeś o Williamie Jamesie Sidisie, to polecam przynajmniej przeczytać jego krótką notkę biograficzną na Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/William_James_Sidis

Polska wersja jest niestety dość uboga, ale jeśli znasz angielski, warto zajrzeć również do wersji anglojęzycznej.

Warto w życiu otaczać się ludźmi i historiami, które nieustannie inspirują nas do stawania się lepszymi. Jedną z takich postaci był dla mnie właśnie William Sidis — człowiek o pięknym umyśle, niezwykłej wrażliwości i historii, która w dużej mierze została zapomniana.

A szkoda, bo jego życie i osiągnięcia są naprawdę niesamowite.

Z ARCHIWUM

Witamina C syntetyczna vs naturalna vs liposomalna. Porównanie ich efektywności oraz wchłanialności.

Niemożebnie duża ilość producentów suplementów oraz "specjalistów" różnej maści stara się przekonać konsumentów, że naturalna witamina C jest znacznie lepsza niż jej syntetyczna wersja. To samo tyczy się twierdzeń dotyczących liposomalnej witaminy C. Przyjrzyjmy się badaniom, aby zobaczyć, gdzie leży prawda.

​Wróć do materiału →

Rysunkowy żart roku 2008

Autorzy: Tomasz i Bartosz Minkiewicz

„Jesteś zawodowym kretynem czy po prostu utalentowanym amatorem?” ( "Are you a professional moron, or just a gifted amateur?" )

POSTY I ĆWICZENIA — JAK MOGĄ CHRONIĆ PRZED MIAŻDŻYCĄ DZIĘKI AKTYWACJI AMPK

AMPK można opisać jako jeden z komórkowych przełączników „trybu oszczędzania energii”. Jego aktywność rośnie przede wszystkim wtedy, gdy organizm musi mocniej korzystać z własnych zasobów — między innymi podczas wysiłku fizycznego i postu.

Jednym z ciekawszych efektów aktywacji AMPK jest wpływ na makrofagi, czyli komórki odpornościowe działające jak biologiczni „sprzątacze”. W miażdżycy makrofagi pochłaniają utleniony LDL, czyli oxLDL. Jeśli pochłoną go zbyt dużo, zaczynają wypełniać się cholesterolem i tłuszczem, a następnie przekształcają się w tzw. komórki piankowate. To jeden z ważnych etapów tworzenia blaszki miażdżycowej.

Aktywacja AMPK może przesuwać ten proces w korzystniejszą stronę.

Po pierwsze, AMPK może ograniczać napływ cholesterolu do makrofaga. Dzieje się to m.in. przez zmniejszenie aktywności receptorów takich jak CD36 i SR-A, które działają jak „bramki wejściowe” dla utlenionego LDL. Mniej takich bramek oznacza mniej oxLDL pochłanianego przez makrofaga.

Po drugie, AMPK może nasilać wyciąganie cholesterolu z makrofaga. Wspiera działanie transporterów ABCA1 i ABCG1, czyli białek, które pomagają przenosić nadmiar cholesterolu z wnętrza komórki na zewnątrz — między innymi do ApoA-I i HDL. W uproszczeniu: HDL może wtedy działać jak „pojazd odbierający” cholesterol z przeładowanego makrofaga.

Po trzecie, AMPK może wspierać rozbijanie wewnętrznych zapasów tłuszczu. Aktywuje procesy autofagii, a szczególnie lipofagii, czyli rozkładu kropli tłuszczowych zgromadzonych w komórce. Dzięki temu makrofag nie tylko mniej cholesterolu przyjmuje, ale też skuteczniej porządkuje to, co już zdążył nagromadzić.

Do tego AMPK hamuje produkcję nowych lipidów i cholesterolu wewnątrz komórki oraz może wyciszać stan zapalny, który sam w sobie sprzyja powstawaniu komórek piankowatych.

W największym uproszczeniu: aktywacja AMPK pomaga makrofagowi nie zamienić się w przeładowany magazyn cholesterolu. Zmniejsza napływ oxLDL, ułatwia eksport cholesterolu do HDL i wspiera rozbijanie tłuszczowych zapasów już obecnych w komórce. Jest to o tyle przewrotny mechanizm, że cholesterol podczas postów u osób z normalną wagą, co do zasady, wzrasta nawet o 20-30%. Spadek cholesterolu to coś, czego mogą spodziewać się osoby z otyłością