Sierpień 2026 · Wydanie #015 · czytaj online

O zdrowiu, pamięci i jasnym myśleniu w mętnych czasach

Wydanie #015 · zdrowie, nauka, pamięć i kilka niepoważnych myśli

Cześć i gratulacje!


Udało nam się przeżyć kolejny tydzień. Przed Tobą solidna porcja wiedzy, dzięki której ten następny będzie jeszcze lepszy od poprzedniego!


OSTATNIE FILMIKI Z YOUTUBE

Wszyscy jesteśmy zajęci, więc jeśli przegapiłeś ostatnie odcinki na moim kanale YouTube, to możesz nadrobić zaległości tutaj:

WIDEO

Znany lek, nowe zastosowanie. Jak sildenafil (tj. Viagra) wspiera walkę z nowotworami?


Czy sildenafil, znany przede wszystkim jako składnik Viagry, może mieć znaczenie również w onkologii? Sildenafil i inne inhibitory PDE5 (np. tadalafil)od lat są badane pod kątem potencjalnego zastosowania w onkologii.


Obejrzyj film →

WIDEO

Weszli do lasu i zrobili MRI mózgu. Oto co odkryli naukowcy


Czy godzinny spacer po lesie może wpłynąć na mózg? W filmie omawiam badania MRI, w których porównano spacer w spokojnym lesie ze spacerem po ruchliwej ulicy. Wyjaśniam, co zaobserwowano w hipokampie i ciele migdałowatym oraz jak wyniki te mają się do badań długofalowych.

Obejrzyj film →

WIDEO

Palili całe życie i dożyli 100 lat. Wyjątki czy dowód?


Jeanne Calment paliła niemal przez całe życie i dożyła 122 lat. Winston Churchill słynął z miłości do cygar i zmarł w wieku 90 lat. W tym filmie zestawiam znane anegdoty z wynikami badań nad stulatkami. Pokazuję, ile osób palących w przeszłości lub obecnie dożywa setki w porównaniu z osobami niepalącymi.


Obejrzyj film →

PRACOWNIA PAMIĘCI

ARTYKUŁ


​Zawsze wymagałem od siebie bardzo dużo. Przez lata nie tylko testowałem na sobie każdą możliwą teorię produktywności, ale przede wszystkim tworzyłem własne narzędzia przyspieszające progres.


Jedno z najskuteczniejszych z nich to „kontrolowany kryzys” — czyli sztuka świadomego, zaplanowanego wchodzenia w przeciążenie.


Zapraszam do przeczytania najnowszego wpisu: Kontrolowany kryzys: dlaczego warto dokręcać sobie śrubę

BADANIA NA TAPECIE I CO NOWEGO W ŚWIECIE

Licho nie śpi, ale to samo tyczy się świata nauki i doniesień z frontu medyczno-dietetycznego. Oto ciekawostki, które udało mi się wygrzebać w ciągu ostatniego tygodnia:

BADANIE


JAK OBUWIE MINIMALISTYCZNE WZMACNIA STOPY O PONAD POŁOWĘ W ZALEDWIE PÓŁ ROKU


​Ludzka stopa jest unikalnie przystosowana do poruszania się na dwóch nogach, a za regulację elastyczności jej łuku odpowiadają mięśnie wewnętrzne. W celu zweryfikowania hipotezy, według której codzienna aktywność w butach minimalistycznych (niezapewniających sztucznego wsparcia) wpływa na wzrost siły tych mięśni, przeprowadzono sześciomiesięczny eksperyment.


Do udziału w badaniu zakwalifikowano osoby dorosłe, na co dzień korzystające z tradycyjnego obuwia zachodniego. Przed rozpoczęciem interwencji oraz po jej zakończeniu dokonano szczegółowych pomiarów maksymalnej izometrycznej siły zgięcia podeszwowego w stawach śródstopno-paliczkowych, a także przeanalizowano biometrię stóp. Uzyskane dane zestawiono następnie z wynikami grupy "doświadczonej", składającej się z osób noszących buty minimalistyczne od średnio 2,5 roku.


Analiza wyników wykazała, że po sześciu miesiącach codziennego funkcjonowania w obuwiu minimalistycznym siła stóp badanych wzrosła średnio aż o 57,4%. Co interesujące, odnotowane wartości zrównały się z parametrami charakteryzującymi wieloletnich użytkowników tego typu butów. Wskazuje to, że zaledwie półroczny okres regularnego korzystania z cienkiej, elastycznej podeszwy jest wystarczający do zbudowania pełnej siły mięśniowej. Taka zmiana może w efekcie znacząco ułatwić utrzymywanie zdrowej równowagi oraz poprawić ogólną biomechanikę chodu.


Źródło →

BADANIE


JAK ZAPOBIEC UTRACIE MIĘŚNI PRZY STOSOWANIU NOWOCZESNYCH LEKÓW NA OTYŁOŚĆ


Leki z grupy agonistów receptora GLP-1, do których należy semaglutyd, wykazują wysoką skuteczność w leczeniu otyłości, jednak procesowi temu towarzyszy istotny problem medyczny. Nawet do 45% redukowanej masy ciała może stanowić utracona tkanka mięśniowa szkieletowa, co z uwagi na jej kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia i sprawności ruchowej niesie za sobą ryzyko długofalowych, negatywnych konsekwencji. W celu poszukiwania rozwiązania dla tego zjawiska przeprowadzono przedkliniczne badanie weryfikujące, czy doustna suplementacja estrów ketonowych może zapobiec zanikowi mięśni.


W trwającym trzy tygodnie eksperymencie na otyłych myszach z nietolerancją glukozy, zwierzętom podawano substancję obojętną, sam semaglutyd lub semaglutyd w połączeniu z estrem ketonowym. Pomiary wzdłużne składu ciała, siły i wytrzymałości wykazały, że monoterapia semaglutydem nie tylko redukowała beztłuszczową masę ciała i osłabiała układ mięśniowy, ale także hamowała ekspresję genów mitochondrialnych przy jednoczesnym pobudzeniu genów związanych z atrofią w badanych tkankach.


Zaobserwowano, że jednoczesne podawanie estrów ketonowych z powodzeniem zapobiegało utracie masy i funkcji mięśni szkieletowych, w żadnym stopniu nie hamując przy tym pożądanego procesu redukcji tkanki tłuszczowej. Analiza mechanizmów dowiodła, że terapia ketonowa skutecznie niwelowała wywołane przez lek defekty mitochondrialne oraz zmiany w ekspresji genów odpowiadających za zanik mięśni. Otrzymane wyniki przedkliniczne pozwalają traktować terapię ketonową jako wysoce obiecującą strategię przeciwdziałania efektom sarkopenicznym leków GLP-1RA, co stanowi solidne uzasadnienie dla podjęcia odpowiednich ewaluacji klinicznych.


Źródło →

OKRUCHY REFLEKSJI

„Nie sposób żyć, nie ponosząc żadnej porażki — chyba że żyje się tak ostrożnie, jakby się w ogóle nie żyło”  —  J.K. Rowling

 

„Pogoń za tym, co chcesz zdobyć, to umowa, którą zawierasz z samym sobą na bycie nieszczęśliwym, dopóki tego nie osiągniesz.”  — 

Naval Ravikant


„Samotność nie wynika z tego, że nie ma wokół nas ludzi, ale z niezdolności do przekazania rzeczy, które wydają się nam ważne, albo z wyznawania poglądów, których inni nie są w stanie zaakceptować. Jeśli człowiek wie więcej niż inni, staje się samotny. ” — Carl Jung

POLECAJKI

KREATYNA vs CREAVITALIS® 


Większość osób siedzących w branży suplementacyjnej wie, że ponad 90% klasycznej kreatyny dostępnej na rynku pochodzi z Chin, gdzie produkcja jest rozproszona między wielu dostawców o bardzo zróżnicowanych standardach. Jeśli słyszałeś o aferach związanych ze znacznym stężeniem metali ciężkich lub zanieczyszczeniami biologicznymi w suplementach, chodziło właśnie o towar z Chin.


Jako dietetyk miałem wielu pacjentów, którzy chcieli rozpocząć suplementację kreatyną, ale obawiali się niskiej jakości takich produktów. Właśnie w takich sytuacjach wskazywałem alternatywę, o której chcę Ci dzisiaj opowiedzieć.


Różnica między klasyczną kreatyną a Creavitalis® nie leży w samej cząsteczce – w obu przypadkach substancją czynną jest monohydrat kreatyny. Kluczowe różnice sprowadzają się do miejsca produkcji, czystości chemicznej, norm technologicznych oraz właściwości fizycznych samego proszku.


Creavitalis® jest wytwarzany w Niemczech przez koncern Alzchem Group AG w rygorystycznych warunkach farmaceutycznych i spożywczych, zgodnych z normami GMP oraz HACCP.


Synteza chemiczna kreatyny wymaga użycia specyficznych substratów, a niedokładny proces filtracji w tańszych fabrykach może pozostawiać w produkcie końcowym śladowe ilości ubocznych związków chemicznych (takich jak dicyjandiamid czy dihydrotriazyna) oraz metali ciężkich. Niemiecki surowiec gwarantuje stałą czystość na poziomie co najmniej 99,9%, wolną od wykrywalnych zanieczyszczeń. Dodatkowo jest badany pod kątem obecności substancji niedozwolonych i znajduje się na tzw. Liście Kolońskiej (Cologne List®), co ma kluczowe znaczenie dla sportowców poddawanych kontrolom antydopingowym.


Istotną różnicą praktyczną jest także stopień mikronizacji. Creavitalis® charakteryzuje się wyjątkowo drobnym uziarnieniem, dzięki czemu błyskawicznie rozpuszcza się w wodzie i nie tworzy osadu przypominającego piasek. To właśnie słaba rozpuszczalność gruboziarnistego monohydratu wywołuje u większości osób dolegliwości żołądkowe i wzdęcia — wyjątkowo drobna struktura Creavitalis® ułatwia wchłanianie i redukuje to ryzyko do minimum.


Jeśli chcesz wypróbować Creavitalis®, znajdziesz go w ofercie partnera tego wydania newslettera, czyli firmy Aliness: https://aliness.pl/creatine-monohydrate-creavitalis-102-g-proszek/


Na końcu newslettera znajdziesz kod zniżkowy, jeśli zechcesz przetestować tę formę kreatyny.

ŚLAD Z DAWNYCH LAT

Oto jeden z “dawien dawnych” filmików z kanału lub artykułów, aby dalej rozszerzać Twoje horyzonty wiedzy:

Z ARCHIWUM

ŚWIATŁO, które (wy)leczy TARCZYCĘ oraz wiele innych schorzeń - jak działa światło podczerwone


Jednym z bardzo słabo spopularyzowanych form leczenia niedoczynności tarczycy jest terapia światłem, przede wszystkim podczerwonym. Terapia ta pozwala na zmniejszenie zapotrzebowania brania lewotyroksyny poprzez zwiększenie endogennej produkcji T4 oraz znaczne obniżenie poziomu przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej. W filmiku omawiam mechanizm działania tego światła oraz istotne badania.  


Wróć do materiału →

MYŚLI NIEPOWAŻNE

Paul Erdős był jednym z najbardziej genialnych, a zarazem najbardziej ekscentrycznych matematyków XX wieku. Żył jak prawdziwy koczownik — nie posiadał własnego domu, rodziny ani majątku. Cały jego dorobek mieścił się w dwóch walizkach, z którymi nieustannie krążył między uniwersytetami na całym świecie, żywiąc się litrami kawy i pracując nad problemami matematycznymi po kilkanaście godzin na dobę z każdym, kto chciał z nim usiąść do stołu.


Gdy pytano go, jak wyobraża sobie idealne odejście z tego świata, odpowiadał bez wahania:


„Chciałbym wygłaszać wykład i właśnie kończyć na tablicy dowód ważnego twierdzenia, gdy ktoś z sali krzyknie: »A co z przypadkiem ogólnym?«. Odwrócę się do słuchaczy, uśmiechnę i powiem: »To pozostawiam następnemu pokoleniu«, a potem po prostu padnę martwy.”


Przeznaczenie okazało się niewiarygodnie bliskie jego wizji. 20 września 1996 roku, mając 83 lata, Erdős przebywał na konferencji naukowej w Warszawie. Zmarł na zawał serca niemal prosto przy pracy — w trakcie wydarzenia naukowego, do końca żyjąc w drodze i robiąc dokładnie to, co kochał.


Mąż przechodzi do domu po pracy i znajduje karteczkę na lodówce:


„Cześć kochanie, jestem w pracy, kolacja jest na kuchence. Musisz tylko odpalić palnik, gaz jest już odkręcony. Kocham cię!”

MECHANIZMY POD LUPĄ

NEUTROFILE — OBRONA, KTÓRA MOŻE ZACZĄĆ SZKODZIĆ


Niektórzy mówią, że można kochać za mocno. Na pewno jest to prawdziwe, jeśli chodzi o układ odpornościowy i neutrofile. Mogą one bronić nasz organizm tak gorliwie, że aż zaczynają szkodzić 


Neutrofile to najliczniejsza grupa leukocytów, czyli białych krwinek uczestniczących w obronie organizmu. Gdy dochodzi do zakażenia lub uszkodzenia tkanki, szybko opuszczają naczynia krwionośne i przemieszczają się do miejsca zagrożenia.


Na miejscu pochłaniają drobnoustroje i uwalniają substancje pomagające je zniszczyć. Należą do nich reaktywne formy tlenu, czyli silnie działające cząsteczki utleniające, oraz enzymy rozkładające białka. Neutrofile mogą również tworzyć NET-y — lepkie sieci zbudowane między innymi z DNA i białek przeciwdrobnoustrojowych, które wychwytują patogeny.


Mechanizmy te są skuteczne, ale mało precyzyjne. Substancje niszczące drobnoustroje mogą uszkadzać także zdrowe komórki oraz rusztowanie otaczające tkanki. Z tego powodu działanie neutrofili powinno być intensywne, lecz krótkotrwałe.


Po opanowaniu zagrożenia napływ kolejnych neutrofili zostaje ograniczony. Wiele z obecnych komórek przechodzi apoptozę, czyli kontrolowaną śmierć, a następnie zostaje usuniętych przez makrofagi — komórki odpornościowe pełniące funkcję „ekipy sprzątającej”. Proces ten nie tylko usuwa neutrofile, lecz także skłania makrofagi do ograniczenia sygnałów zapalnych i wspierania naprawy tkanki. Część neutrofili może również opuścić miejsce zapalenia.


Nie jest to więc prosta przemiana, w której wszystkie neutrofile automatycznie zaczynają łagodzić zapalenie. Wygaszenie reakcji zależy przede wszystkim od zatrzymania ich napływu, bezpiecznego usunięcia oraz uruchomienia mechanizmów naprawczych.


Jeżeli neutrofile pozostają aktywne zbyt długo, nadal uwalniają reaktywne formy tlenu, enzymy i NET-y. Gdy ich usuwanie jest nieskuteczne, mogą obumierać w sposób niekontrolowany i uwalniać zawartość do otoczenia. Powstaje wtedy błędne koło: uszkodzona tkanka wysyła kolejne sygnały alarmowe, przyciągające następne komórki odpornościowe. Ochronna reakcja może w ten sposób przekształcić się w przewlekły stan zapalny i stopniowo pogłębiać uszkodzenie tkanek.

PARTNER(ZY) NEWSLETTERA

ALINESS to polska marka suplementów diety, która stawia na proste składy, naturalne składniki i brak zbędnych dodatków. Jest to jedna z absolutnie najczęściej polecanych przeze mnie firm suplementacyjnych.


W ich sklepie znajdziesz m.in. witaminy, minerały,  kolagen, probiotyki, produkty liposomalne, preparaty ziołowe, adaptogeny oraz formuły dla osób szukających bardziej specjalistycznej suplementacji.


Warto zwrócić uwagę m.in. na liposomalną witaminę C, kurkuminę liposomalną,  kolagen wołowy, linię ProbioBALANCE, witaminy D3 i K2, B-Complex, taurynian magnezu, cytrynian magnezu z potasem i aktywną witaminą B6, maślan sodu, berberynę, ashwagandhę oraz Curcumin 3 PLUS z piperyną.


Na plus zasługuje też szerokość oferty — są tu zarówno podstawowe suplementy do codziennego uzupełniania diety, jak witamina C, magnez, witaminy z grupy B czy omega-3, jak i produkty bardziej ukierunkowane, np. preparaty liposomalne, probiotyki, formuły wspierające jelita, adaptogeny czy suplementy dla osób aktywnych.


Z kodem bartosz5 otrzymasz 5% zniżki na dowolny produkt i całe zamówienie w sklepie: https://aliness.pl/

Chcesz zostać partnerem newslettera? Skontaktuj się ze mną w sprawie szczegółów 


Niektóre linki są afiliacyjne — jeśli kupisz przez nie książkę, mogę otrzymać prowizję. Cena dla Ciebie się nie zmienia 

Pozdrawiam Cię oraz życzę produktywnego, szczęśliwego i zdrowego tygodnia


Bartek 


Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ zapisałeś/zapisałaś się do newslettera.


Wypisz się z newslettera

The Universe Of Memory Bartosz Czekała, ul. Sopocka 15/1 50-344 Wrocław

Polityka prywatności