Wrzesień 2026 · Wydanie #018 · czytaj online |
O zdrowiu, pamięci i jasnym myśleniu w mętnych czasach |
|
|
Wydanie #018 · zdrowie, nauka, pamięć i kilka niepoważnych myśli |
|
|
Cześć i gratulacje!
Udało nam się przeżyć kolejny tydzień. Przed Tobą solidna porcja wiedzy, dzięki której ten następny będzie jeszcze lepszy od poprzedniego!
|
|
|
OSTATNIE FILMIKI Z YOUTUBE |
Wszyscy jesteśmy zajęci, więc jeśli przegapiłeś ostatnie odcinki na moim kanale YouTube, to możesz nadrobić zaległości tutaj: |
WIDEO
Pojedynek 3 diet: tylko jedna odtłuściła wątrobę i potężnie zwiększyła insulino-wrażliwość!
Czy dieta ketogeniczna daje korzyści metaboliczne wykraczające poza samą utratę masy ciała? W nowym, randomizowanym badaniu klinicznym porównano dietę ketogeniczną, śródziemnomorską oraz bardzo niskotłuszczową dietę roślinną (praktycznie wegańską), doprowadzając uczestników do niemal identycznej, około 10-procentowej redukcji masy ciała. W filmie omawiam, jak poszczególne modele żywieniowe wpłynęły na insulinowrażliwość, stłuszczenie wątroby, całodobowe profile glukozy i insuliny, HbA1c, lipidogram oraz ustąpienie kryteriów stanu przedcukrzycowego.
Obejrzyj film → |
|
WIDEO
Bierzesz statyny? U 41% osób podnoszą ten groźny parametr i ryzyko zawału
Statyny świetnie radzą sobie z redukcją LDL, ale mogą też podnosić stężenie lipoproteiny(a) – i to zależnie od dawki. Czy u pacjentów ze znacznym wzrostem Lp(a) przekłada się to na większe ryzyko zawału, udaru czy incydentów wieńcowych? W tym materiale analizuję najnowsze badanie z 2026 roku i konfrontuję je z dotychczasowymi danymi.
Obejrzyj film → |
|
WIDEO
3 zawały, 2 nowotwory i wciąż: „Dieta nie miała znaczenia”
Wbrew obiegowej opinii zdrowa dieta i styl życia nie zawsze uchronią nas przed poważnymi chorobami. Bez wątpienia potrafią jednak drastycznie zminimalizować ryzyko ich wystąpienia. Na drugim biegunie są osoby tkwiące w głębokim wyparciu i dysonansie poznawczym. Chyba każdy z nas zna kogoś, kto latami zupełnie nie dbał o zdrowie, a gdy pojawiły się poważne konsekwencje, do samego końca upierał się, że to wyłącznie „zły los” i pech, a styl życia nie miał z tym nic wspólnego. Obejrzyj film → |
|
|
BADANIA NA TAPECIE I CO NOWEGO W ŚWIECIE |
Licho nie śpi, ale to samo tyczy się świata nauki i doniesień z frontu medyczno-dietetycznego. Oto ciekawostki, które udało mi się wygrzebać w ciągu ostatniego tygodnia: |
BADANIE
SERTRALINA A ROZWÓJ PŁODU: CZY POPULARNY ANTYDEPRESANT MA BEZPOŚREDNI WPŁYW CHEMICZNY?
Wpływ leków przeciwdepresyjnych na rozwój prenatalny od lat pozostaje jednym z najbardziej złożonych zagadnień we współczesnej farmakoterapii. Nowe badanie na modelu mysim dostarcza kolejnych danych dotyczących ekspozycji na sertralinę – powszechnie stosowaną substancję z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).
Z obserwacji przeprowadzonych na zwierzętach wynika, że ekspozycja płodu na tę substancję wiązała się z:
zmniejszeniem liczebności miotu,
niższą masą oraz długością ciała płodów,
nieprawidłowymi parametrami łożyska,
wyraźnymi zmianami strukturalnymi w kluczowych narządach: sercu, wątrobie oraz nerkach.
Wyniki te wskazują na istotny chemiczny wpływ sertraliny na rozwijający się organizm w warunkach laboratoryjnych. Publikacja uwypukla przy tym kluczowe wyzwanie metodologiczne: o ile w badaniach na gryzoniach obserwowane powikłania można bezpośrednio przypisać toksyczności chemicznej związku, o tyle w badaniach klinicznych z udziałem ludzi te same komplikacje rutynowo przypisuje się je samemu wpływowi nieleczonej depresji matki….
Źródło → |
|
BADANIE
BAKTERIE Z KEFIRU A AUTYZM: CO POKAZAŁY WYNIKI 90-DNIOWEJ PRÓBY KLINICZNEJ?
Na łamach BMC Pediatrics opublikowano wyniki podwójnie ślepej, kontrolowanej placebo próby klinicznej oceniającej wpływ probiotyków pozyskanych z kefiru (formuły K11 oraz K11-TMAX) na funkcjonowanie 182 dzieci ze spektrum autyzmu (ASD) w wieku od 3 do 11 lat.
Po 90 dniach codziennej interwencji badacze odnotowali szereg mierzalnych zmian biologicznych i behawioralnych:
Zachowanie i adaptacja: U dzieci przyjmujących probiotyki wystąpiła istotna poprawa w zakresie zachowań adaptacyjnych (mierzona standaryzowaną skalą Vineland-3, oceniającą m.in. komunikację i codzienne funkcjonowanie) oraz obniżenie nasilenia cech autyzmu w skalach klinicznych ADOS-2 i CARS.
Wskaźniki zapalne i metaboliczne: W obu grupach probiotycznych zaobserwowano spadek stężenia insuliny, kortyzolu (hormonu stresu) oraz białka C-reaktywnego (CRP, powszechnego markera stanu zapalnego). W grupie K11-TMAX odnotowano dodatkowo spadek kalprotektyny w kale, będącej wskaźnikiem miejscowego stanu zapalnego w jelitach.
Skład mikrobioty jelitowej: Analiza stolca wykazała wzrost liczebności pożytecznych bakterii kwasu mlekowego (Lactobacillus spp.) przy jednoczesnym spadku poziomu potencjalnie patogennych pałeczek okrężnicy (Escherichia coli).
Istotny niuans metodologiczny: Choć wewnątrz grup otrzymujących probiotyki nastąpiła wyraźna poprawa parametrów, nie osiągnęła ona istotności statystycznej. Autorzy wskazują, że zaobserwowany pozytywny trend uzasadnia przeprowadzenie badań na większych grupach pacjentów.
Bezpieczeństwo: Zgłaszane działania niepożądane miały charakter łagodny, a ich częstość nie odbiegała od poziomu odnotowanego w grupie placebo; nie stwierdzono ciężkich powikłań związanych ze stosowaniem preparatu.
Wyniki wskazują, że celowana interwencja mikrobiologiczna oparta na kulturach kefirowych wpływa na parametry metaboliczne i zapalne osi jelito-mózg, choć określenie jej pełnej skuteczności klinicznej w terapii ASD wymaga dalszych, szerzej zakrojonych testów.
Źródło → |
|
BADANIE
ELEKTRYCZNY HAMULEC DLA STANÓW ZAPALNYCH:: PRZEŁOM W LECZENIU RZS DZIĘKI ELEKTROSTYMULACJI NERWU BŁĘDNEGO
Zamiast kolejnych dawek leków immunosupresyjnych – precyzyjny impuls elektryczny wygaszający przewlekły stan zapalny. Opublikowane wyniki badania RESET-RA wyznaczają nowy kierunek w medycynie bioelektronicznej. Jest to pierwsza na świecie, rygorystyczna próba kliniczna (randomizowana, z grupą pozorowaną – sham-controlled), w której potwierdzono bezpieczeństwo oraz skuteczność neuromodulacji w terapii chorób autoimmunologicznych, w szczególności reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS).
Klucz do skuteczności tej metody tkwi w wykorzystaniu tzw. zapalnego odruchu nerwowego (inflammatory reflex). Nerw błędny, będący główną trasą komunikacyjną między mózgiem a narządami wewnętrznymi, pełni rolę naturalnego regulatora odporności. W przebiegu RZS mechanizm ten ulega rozregulowaniu, w wyniku czego układ immunologiczny w sposób ciągły produkuje nadmiar prozapalnych cytokin (m.in. TNF oraz IL-6), prowadząc do niszczenia chrząstek i kości w stawach.
Wszczepiony miniaturowy stymulator wysyła łagodne impulsy do nerwu błędnego, który przekazuje sygnał m.in. do śledziony. Pod wpływem stymulacji dochodzi do uwolnienia neuroprzekaźników oddziałujących na receptory komórek odpornościowych (makrofagów), co zmusza je do zaprzestania wytwarzania cytokin. Organizm uruchamia w ten sposób własne, uśpione mechanizmy obronne, imitując działanie zaawansowanych leków biologicznych bez obciążania przewodu pokarmowego czy wątroby.
Terapia okazała się skuteczna u pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią choroby, u których zawiodły tradycyjne leki modyfikujące przebieg choroby oraz celowane terapie biologiczne. Stymulacja nerwu błędnego pozwoliła ominąć barierę oporności na leki. Zastosowanie zautomatyzowanego, nocnego trybu podawania impulsów podczas snu pacjentów wyeliminowało problem nieregularnego przyjmowania dawek i umożliwiło zachowanie pełnej procedury ślepej próby. Znaczącą redukcję bólu i wygaszenie objawów klinicznych zaobserwowano już w trzymiesięcznej fazie kontrolnej, a poprawa utrzymała się przez 12 miesięcy obserwacji otwartej. Wyniki te dowodzą, że celowana neuromodulacja może stanowić trwałą, niefarmakologiczną alternatywę w opanowywaniu lekoopornych chorób zapalnych.
Źródło → |
|
|
OKRUCHY REFLEKSJI |
„Przestań być cierpliwy i zacznij zadawać sobie pytanie: Jak mogę zrealizować swój 10-letni plan w 6 miesięcy? Prawdopodobnie poniesiesz porażkę, ale zajdziesz znacznie dalej niż ktoś, kto po prostu zaakceptował, że zajmie to 10 lat.” - Peter Thiel
„Ostatnią twierdzą człowieka jest jego umysł. Jeśli ona stoi nienaruszona, nic tak naprawdę nie upadło.”
„Na szczytach wysokich gór nie znajdziesz rozsądnych ludzi.” |
|
|
|
ŚLAD Z DAWNYCH LAT |
Oto jeden z “dawien dawnych” filmików z kanału lub artykułów, aby dalej rozszerzać Twoje horyzonty wiedzy: |
Z ARCHIWUM
Poszczenie = utrata mięśni? Jak Twój organizm chroni mięśnie podczas postów.
Kolejnym z dość mocno rozpowszechnionych mitów dotyczących poszczenia jest to, że doprowadzi ono do (znacznej) utraty masy mięśniowej. Jak to bywa z mitami, ten również nie jest zbyt mocno osadzony w rzeczywistości. Dowiedz się, jakie procesy chronią nas przed katabolizmem mięśni w trakcie postów.
Wróć do materiału → |
|
|
MYŚLI NIEPOWAŻNE |
„Jeśli będziesz ciężko się uczyć i dużo pracować, masz szansę dotrzeć na szczyt krzywej dzwonowej IQ.”
„To niezwykle odświeżające usłyszeć opinię, na którą wpływu nie ma żaden rodzaj wiedzy.”
„Mój tata powiedział mojej córce, że ściera kurze najlepiej na świecie, po czym pochylił się do mnie i wyszeptał: »jeśli powiesz dzieciom, że są niesamowite w jakimś obowiązku, nie narzekają, że muszą go robić« – i nagle zacząłem się zastanawiać, czy naprawdę byłem najlepszym wyrywaczem chwastów, jakiego kiedykolwiek widział.”
|
|
|
|
MECHANIZMY POD LUPĄ |
HEMOLIZA: PRZEDWCZESNY ROZPAD KRWINEK CZERWONYCH I JEGO KONSEKWENCJE
Hemoliza to proces niszczenia i rozpadu erytrocytów, czyli krwinek czerwonych odpowiedzialnych za transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek. W warunkach fizjologicznych pojedyncza krwinka żyje do 120 dni, po czym ulega kontrolowanej eliminacji w śledzionie i wątrobie. Patologia zaczyna się wtedy, gdy rozpad następuje przedwcześnie lub gwałtownie, przekraczając zdolności organizmu do bieżącej regeneracji.
Do patologicznego rozpadu może dochodzić wewnątrz naczyń krwionośnych (np. pod wpływem toksyn, infekcji, sztucznych zastawek serca) lub poza nimi – głównie w śledzionie (np. w chorobach autoimmunologicznych czy wrodzonych wadach budowy krwinki).
Skutki niekontrolowanej hemolizy wynikają bezpośrednio z ubytku krwinek oraz toksyczności substancji uwolnionych z ich wnętrza:
Niedokrwistość hemolityczna (anemia): Szpik kostny nie nadąża z produkcją nowych erytrocytów. Skutkuje to spadkiem stężenia tlenu we krwi, co objawia się przewlekłym zmęczeniem, bladością skóry oraz dusznością przy wysiłku.
Żółtaczka i gromadzenie bilirubiny: Z rozerwanych erytrocytów uwalnia się hemoglobina (czerwone białko transportujące tlen), która następnie przekształcana jest w wątrobie w bilirubinę – żółty barwnik żółciowy. Przy masowym rozpadzie wątroba traci zdolność do jej bieżącej utylizacji, co prowadzi do zażółcenia białkówek oczu oraz skóry.
Uszkodzenie nerek: Wolna hemoglobina trafia do osocza krwi, a stamtąd do nerek. Narząd ten filtruje nadmiar białka, co barwi mocz na ciemny, brunatny kolor (hemoglobinuria). W skrajnych przypadkach duże stężenie hemoglobiny zatyka kanaliki nerkowe, prowadząc do ostrej niewydolności nerek.
Przeciążenie śledziony (splenomegalia): Śledziona filtruje krew i usuwa uszkodzone komórki. Zmuszona do ciągłej, wzmożonej pracy powiększa swoją objętość, co może powodować ból w lewym podżebrzu i przyspieszać niszczenie także zdrowych płytek krwi.
Kiedy tempo rozpadu erytrocytów przewyższa możliwości kompensacyjne szpiku kostnego i wątroby, naturalny proces odnawiania krwi przekształca się w ogólnoustrojowe obciążenie metaboliczne.
|
|
|
PARTNER(ZY) NEWSLETTERA |
Partnerem tego wydania newslettera jest NUMA — oliwa extra virgin o wyjątkowo wysokiej transparentności jakości.
Być może obiło Ci się o uszy, że oliwa z oliwek jest jednym z najczęściej fałszowanych produktów spożywczych na świecie. Skala sprzedaży oliwy określanej jako „extra virgin” w praktyce znacznie przekracza możliwości produkcyjne prawdziwej oliwy tej klasy.
Tym samym istnieje spora szansa, że kupując oliwę — nawet w zwykłym sklepie — nabywasz produkt rozcieńczony tańszymi olejami roślinnymi, np. rzepakowym lub słonecznikowym.
Rozwiązaniem jest oliwa NUMA. To, co szczególnie ją wyróżnia, to fakt, że każda partia oliwy jest badana, a numer partii znajduje się bezpośrednio na butelce. Dzięki temu możesz wejść na stronę producenta i sprawdzić parametry dokładnie tej oliwy, którą trzymasz w ręku — od wskaźników świeżości, przez zawartość polifenoli, aż po poziom zanieczyszczeń mikrobiologicznych, które w przypadku NUMY są praktycznie niewykrywalne.
Dla przykładu, ostatnia opisana partia N2-635A zawiera aż 722 mg/kg polifenoli, podczas gdy typowe oliwy marketowe często mieszczą się w zakresie około 50–250 mg/kg. Oznacza to, że NUMA zawiera ich kilkukrotnie więcej, a to przede wszystkim one odpowiadają za jej prozdrowotne właściwości.
Do tego ma fantastyczny, intensywny smak — świeży, zielony i wyrazisty, z przyjemną goryczką oraz pikantnością charakterystyczną dla wysokopolifenolowych oliw najwyższej jakości.
Z kodem BARTOSZ otrzymasz 20 zł zniżki na każdą butelkę.
Sprawdź NUMĘ tutaj: https://numa.bio/
|
|
Chcesz zostać partnerem newslettera? Skontaktuj się ze mną w sprawie szczegółów
PS 1: Niektóre linki są afiliacyjne — jeśli kupisz przez nie jakiś produkt, mogę otrzymać prowizję. Cena dla Ciebie się nie zmienia.
PS 2: Jeśli cenisz moje treści i chcesz pomóc mi tworzyć ich więcej, możesz wesprzeć moją twórczość poprzez PATRONAT.
PS 3: Jeśli przegapiłeś zeszłotygodniowe wydanie newslettera, możesz nadrobić zaległości tutaj: Kroniki Ciała i Umysłu Wydanie #17 - Dlaczego praktyka NIE czyni mistrza oraz tajemnica niezniszczalnych blaszek miażdżycowych
|
|
|
Pozdrawiam Cię oraz życzę produktywnego, szczęśliwego i zdrowego tygodnia
Bartek
|
|
|
Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ zapisałeś/zapisałaś się do newslettera.
Wypisz się z newslettera
The Universe Of Memory Bartosz Czekała, ul. Sopocka 15/1 50-344 Wrocław
Polityka prywatności |
|
|
|
|